PRP KANCELARIA

Proponujemy środki prawne, których celem jest minimalizacja ryzyka
oraz zabezpieczenie sytuacji prawnej Klienta.

Zespół PRP Kancelaria Prawo Rachunkowość Podatki
27 listopada 2015

Wszczęcie postępowania karnoskarbowego



Dla przedłużenia karalności przestępstwa skarbowego decydujące znaczenie ma jak wskazano powyżej zgodnie z art. 44 § 5 kks wszczęcie postępowania przeciwko osobie, w okresie wskazanym w § 1 wymienionego artykułu, istotne zatem w sprawie niniejszej pozostaje określenie momentu przekształcenia postępowania z prowadzonego w fazie „in rem” w fazę „ad personam”.

Analizując powyższe zwrócić należy uwagę, iż w praktyce orzeczniczej jakkolwiek przedstawione zostało stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2012 roku II KK 302/11 podkreślenia jednakże wymaga, iż prezentowany jest także pogląd wyrażający się uznaniem, iż wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie można utożsamiać z jego sporządzeniem, gdyż wydanie postanowienia oznacza zarazem jego uzewnętrznienie. Aby postanowienie to zostało uznane za wydanie, czyli prawnie skuteczne, niezbędne jest kumulatywne spełnienie 3 warunków: sporządzenie postanowienia, jego niezwłoczne ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2007 roku IV KK 31/07). Zwrócić nadto należy również uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w wyroku z dnia 7 listopada 2006 roku w którym Sąd Najwyższy wskazał, iż zgodnie z art. 44 § 5 k.k.s., jeżeli przed upływem podstawowego okresu przedawnienia karalności "wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność (...) ustaje z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu". Decydujące zatem znaczenie ma moment "wszczęcia postępowania wobec sprawcy", a oceniać go należy na podstawie treści stosownych przepisów Kodeksu postępowania karnego - art. 71 § 1 i art. 313 § 1, mających zastosowanie poprzez art. 113 § 1 k.k.s. Przekształcenie dochodzenia z pierwszej fazy w drugą, a tym samym przedłużenie okresu karalności o dalsze 5 lat, następuje wraz z "wydaniem" postanowienia o przedstawieniu zarzutów - art. 71 § 1 k.p.k. Znaczenie terminu "wydanie" i odkodowanie wynikających z niego norm prawnych może nastąpić jedynie przez pryzmat treści art. 313 § 1 k.p.k. Pomiędzy terminami "wydanie" postanowienia z art. 71 § 1 k.p.k. a "sporządzenie" z art. 313 § 1 k.p.k. zachodzi istotna różnica, jako że dla "wydania" niezbędne jest dopełnienie kolejnych czynności procesowych określonych w tym drugim przepisie, w piśmiennictwie nazywanych "promulgacją" postanowienia, niezbędną dla skuteczności tej procesowej czynności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 roku IV KK 150/06).

Wskazać ponadto także należy, iż na wymóg promulgacji, ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów dla możliwości stwierdzenia, iż zostało wszczęte postępowanie przeciwko osobie (a w związku z powyższym również możliwości przedłużenia okresu karalności za zasadach określonych w § 5 art. 44 kks) wskazuje się tak w doktrynie jak i piśmiennictwie. Odnośnie powyższego zagadnienia wypowiedział się Tomasz Grzegorczyk stwierdzając, iż „warunkiem przedłużenia podstawowego okresu przedłużenia pozostaje wszczęcie w podstawowym okresie postępowania przeciwko sprawcy. Wszczęte ma być postępowanie karne, gdyż jedynie takiego dotyczy Kodeks, i ma ono być wszczęte przeciwko „sprawcy" przestępstwa skarbowego, tzn. ma to być postępowanie in personam (po przedstawieniu zarzutów), wobec osoby, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa i która okazuje się „sprawcą", gdyż ustawa mówi tu o przedawnieniu karalności popełnionego „przez niego" przestępstwa; jest to więc konstrukcja taka jak w art. 102 Kodeksu karnego. Zatem przedstawienie zarzutów osobie, która nie okazała się sprawcą danego czynu i umorzono wobec niej proces, nie wydłuża jeszcze terminu przedawnienia karalności tego czynu. Dopiero przedstawienie zarzutu, w okresie wskazanym w § 1 i 2 art. 44, tej osobie, która pozostaje następnie przez dalszy czas procesu jego podmiotem, przedłuża ten termin” (T. Grzegorczyk Przedawnienie karalności czynów skarbowych ABC nr 71863 a także Kodeks Karny Skarbowy Komentarz System Informacji Prawnej Lex). Podobnie wypowiedział się także Grzegorz Łabuda wskazując, iż „wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie jest tożsame z jego sporządzeniem. Czynność wydania jest czymś więcej niż czynność sporządzenia, oznacza ona bowiem uzewnętrznienie postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Wynika z tego, że momentem wszczęcia postępowania przeciwko osobie jest czas ogłoszenia podejrzanemu zarzutu, nie zaś czas sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów” (Kardas P., Łabuda G., Razowski T. Kodeks Karny Skarbowy Komentarz System Informacji Prawnej Lex por. także R. A. Stefański Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r. IV KK 256/08).

IV Ka 117/14 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Świdnicy z 2014-03-28